Ta strona używa cookie. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję

Loading...


Szukaj Menu
A A A wysoki kontrast: A A

Portal Promocji Eksportu



Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu

Wyślij Drukuj Pobierz dodał: Katy Chouneiko | 2015-11-16 08:43:09
pkb, inflacja, inwestycje, saldo, eksport, import


ANALITYKA:

Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu

 

Przegląd realnego sektora gospodarki RB za styczeń-wrzesień 2015 r.

 

Oświadczenia prezydenta Białorusi Aleksandra Łukaszenki na temat sytuacji w białoruskiej gospodarce dają podstawy do przypuszczeń, że strukturalnych reform na Białorusi nie należy się spodziewać. Białoruskie władze ponownie wracają do populizmu i flirtu z wierzycielami, w nadziei na uzyskanie kolejnego kredytu.

Tymczasem dynamika podstawowych wskaźników makroekonomicznych Białorusi nie pokazała na koniec września żadnych istotnych zmian (za wyjątkiem wzrastającej inflacji), co po raz kolejny świadczy o braku ( ze strony władz) poważnych narzędzi do zarządzania sytuacją w kraju.

 

Tabela. Główne prognozowane wskaźniki makroekonomiczne w 2015 r. na Białorusi

 

Wskaźnik

Rzeczywisty za styczeń-wrzesień 2015 r., bln BYR (mld USD – wg kursu średniego za styczeń- wrzesień 2014 r.)

Styczeń- wrzesień 2015 /Styczeń-wrzesień 2014, %

Oficjalna prognoza 2015, %

PKB

635,8 (41,65 mld USD)

Minus 3,3

+0,2-0,7

Produkcja przemysłowa

536,8 (35,2 mld USD)

Minus 7,1

+0,4-0,8

Inwestycje w środki trwałe

145,9 (9,6 mld USD)

Minus 13,9

brak prognozy

Inflacja, %

9,2

1,3*

12 (prognoza sprecyzowana 15-18)

Saldo HZ towarami i usługami, % PKB

+3,8 (+1,436 mld USD)**

-

minus 3,5-3,3

Średnia płaca, mln BYR

6,863* (449,6 USD)

-3,5 (w rzeczywistym znaczeniu w stosunku do września 2014 r.)

brak prognozy

Rzeczywiste pieniężne dochody ludności, % w stosunku do odpowiedniego okresu poprzedniego roku

minus 5,3**

-

+1,1-1,5

* wrzesień 2015 r.

** styczeń-sierpień 2015 r.

 

 

 

PKB Z PEWNOŚCIĄ SPADA

 

Według Narodowego Komitetu Statystycznego (Belstatu), wielkość PKB Białorusi w okresie styczeń-wrzesień 2015 roku wyniosła 635,8 bln BYR, innymi słowy PKB zwiększył spadek do 3,7% w porównaniu do analogicznego okresu ubiegłego roku, wobec spadku o 3,5% na podstawie wyników ośmiu miesięcy i o 4% na koniec siedmiu miesięcy br.

Pewne pogorszenie dynamiki PKB w porównaniu z poprzednim miesiącem można wyjaśnić zmniejszeniem ilości produkcji rolnej, która po sierpniowym skoku w porównywalnych cenach o 28,8% (sierpień 2015 r. do sierpnia 2014 r.) wykazała spadek o 8,6% we wrześniu. Produkcja rolna gospodarstw wszystkich kategorii własności za styczeń-wrzesień br. zmniejszyła się o 3,1% do 101,5 bln BYR wobec spadku o 1,4% w styczniu-sierpniu br.

Wolumen produkcji przemysłowej w styczniu-wrześniu spadł, podobnie jak miesiąc temu, o 7,1% do 536,8 bln BYR. Przemysł na Białorusi stanowi główny udział w PKB, jednak w br. branża jest stałym outsiderem i utrzymuje PKB na minusie.

Pozytywną dynamikę na podstawie wyników pierwszych trzech kwartałów 2015 r. wykazała sprzedaż detaliczna. Według Belstatu, wolumen handlu detalicznego w ciągu dziewięciu miesięcy br. wzrósł o 0,9% w porównaniu do analogicznego okresu ubiegłego roku do 253,4 bln BYR.

 

WZROST INFLACJI

 

Sierpniowa dewaluacja rubla białoruskiego przekształciła się w przyspieszenie inflacji we wrześniu. Według oficjalnych statystyk, w ostatnim miesiącu trzeciego kwartału ceny konsumpcyjne nagle wzrosły o 1,3% wobec stałego poziomu przez dwa miesiące z rzędu 0,2% (minimum w ciągu roku). Najbardziej aktywnie we wrześniu rosły ceny żywności (+1,5% w sierpniu br.), w tym ceny na owoce skoczyły za miesiąc od razu o 10%, warzywa – o 12%, olej roślinny – o 8,9%, wyroby cukiernicze – o 2,3%. Wyraźnie spadła jedynie cena na ziemniaki – o 16,8%.

W okresie styczeń-wrzesień 2015 r. ceny konsumpcyjne wzrosły o 9,2% w porównaniu z grudniem 2014 roku. Dla porównania, w Rosji wzrost cen konsumpcyjnych we wrześniu 2015 roku w stosunku do poprzedniego miesiąca, wyniósł 0,6% (10,4% od początku roku), w Kazachstanie - 1% (2,9%). Warto zaznaczyć, że ceny we wrześniu rosły w intensywnym tempie we wszystkich trzech krajach w wyniku dewaluacji walut krajowych.

W ujęciu rocznym (miesiąc br. w stosunku do analogicznego miesiąca ubiegłego) inflacja konsumencka na Białorusi we wrześniu nieznacznie przyśpieszyła do 11,9% wobec 11,8% w sierpniu.

Bazowa inflacja na Białorusi, nie obejmująca zmian cen na poszczególne towary i usługi, regulowane przez państwo, a także na towary sezonowe, we wrześniu 2015 roku wyniosła 1,1% wobec 0,8% miesiąc wcześniej. W porównaniu z grudniem 2014 r. inflacja bazowa wyniosła 9%.

 

INWESTYCJE MALEJĄ, ZMIENIA SIĘ ICH STRUKTURA

 

Twarda polityka pieniężno-kredytowa, problemy z wykonaniem budżetu, a także nieufność inwestorów zewnętrznych nadal wywierają istotny wpływ na wielkość i źródła inwestycji w kapitał podstawowy. Według Belstatu, wartość inwestycji w kapitał podstawowy na Białorusi w styczniu-wrześniu 2015 r. zmniejszyła się o 13,9% w porównaniu do analogicznego okresu 2014 r. do 145,9 bln BYR. Przy tym koszty zakupu maszyn, urządzeń, pojazdów za pierwsze trzy kwartały br. spadły od razu o 25,1% do 49 bln BYR, wolumen prac budowlanych zmniejszył się "tylko" o 7,6% do 80 bln BYR.

Zmieniła się struktura źródeł finansowania inwestycji w kapitał podstawowy. Według Belstatu, głównym źródłem finansowania inwestycji w br. pozostają środki własne przedsiębiorstw. Ich udział w całości inwestycji w okresie styczeń-wrzesień 2015 roku wyniósł 40% wobec 37,3% rok temu. Jednak wzrost udziału tego źródła nie powstał przez zwiększenie inwestycji przez przedsiębiorstwa środków własnych (spadła w porównaniu z ubiegłym rokiem o 7,5% do 58,4 bln BYR), a dzięki bardziej poważnemu spadkowi innych źródeł finansowania.

W szczególności, w styczniu-wrześniu nastąpił spadek wielkości inwestycji w gospodarkę poprzez drugie, pod względem ważności, źródło inwestycji - pożyczek bankowych. Ich udział zmniejszył się z 26,9% do 26,1%, a ilość brutto w cenach bieżących – o 16,6% do 38 bln BYR. Przy tym ciekawe jest przesunięcie ról według rodzajów kredytów. Ilość kredytów udzielonych przez banki na zagraniczne kredyty, zmniejszyła się prawie o 20% do 3,6 bln BYR, ilość kredytów preferencyjnych spadła o 30,3% do 8,8 bln BYR. Nieznacznie wzrosły inwestycje w rezultacie kredytów zagranicznych banków (+15,6% do 15,6 bln BYR), jednak fakt ten można przypisać raczej na spadek kursu BYR w br., niż na wzrost aktywności białoruskich firm na zagranicznych rynkach inwestycyjnych.

Należy również zaznaczyć spadek jeszcze jednego znacznego źródła inwestycji – środków budżetowych. Bez względu na deklarowaną przez Ministerstwo Finansów stałą nadwyżka, ilość środków budżetu skonsolidowanego, przeznaczonych na inwestycje, zmniejszyła się w okresie styczeń-wrzesień o 35,5% do 18,2 bln BYR, co stanowi 12,4% całości inwestycji wobec 16,7% rok temu.

 

DODATNIE SALDO Z EKSPORTU MALEJE

 

Drugi miesiąc z rzędu można zauważyć stałe zmniejszenie dodatniego salda płatności w eksporcie i imporcie towarów i usług, w dochodach i transferach przedsiębiorstw niefinansowych i gospodarstw domowych. Według danych Narodowego Banku RB, za wrzesień dodatnie saldo płatności zewnętrznych wyniosło 191,7 mln USD, które w porównaniu z poprzednim miesiącem spadło o 97,3 mln USD. Z kolei w sierpniu w porównaniu z lipcem br. zmniejszenie wyniosło 113,2 mln USD. Wraz z tym, we wrześniu 2014 r. podobne saldo stanowiło 30,3 mln USD, więc mówić o krytycznym poziomie tego wskaźnika jeszcze za wcześnie.

Zwiększenie czujności powoduje fakt, że w styczniu-wrześniu 2015 r. w porównaniu z analogicznym okresem 2014 r. wpływy pieniężne od operacji w handlu zagranicznym spadły w całości o 24,2% - z 32,8 mld USD do 24,9 mld USD. Sytuację jeszcze ratuje tylko to, że odpowiednie płatności za granicę zmniejszyły się bardziej znacząco – o 27,5 % - z 30,8 mld USD do 22,3 mld USD. Jednak już we wrześniu br. w porównaniu z poprzednim miesiącem wpływy pieniężne z eksportu spadły o 159,2 mln USD, podczas gdy z importu - tylko o 61,9 mln USD.

W sumie za pierwsze trzy kwartały 2015 r. dodatnie saldo płatności z handlu zagranicznego za towary, usługi, dochody i transfery przedsiębiorstw niefinansowych i gospodarstw domowych wyniosło 2,6 mld USD, co stanowi wzrost w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku o 541,1 mln USD.

Mimo faktu, że główne operacje handlu zagranicznego Białorusi przypadają na Rosję, a także często pojawiające się deklaracje o konieczności przejścia na waluty narodowe we wzajemnych rozliczeniach, udział dolarów w handlu zagranicznym nie tylko stanowi znaczącą część, ale i nadal rośnie.

W okresie styczeń-wrzesień 2015 r. przychód w dolarach USA wyniósł 27,5% wszystkich wpływów pieniężnych wobec 22,1% w okresie styczeń-wrzesień 2014 r., w EUR – 37% (38,5% rok temu), w RUR – 32,5% (37,4 %). W porównaniu z analogicznym okresem 2014 r. udział USD w rozliczeniach wzrósł o 5,4 punktu procentowego, a RUR i EUR spadł o 5 i 1,5 punktu procentowego, odpowiednio.

W ten sposób sytuacja w realnym sektorze gospodarki Białorusi nadal jest bardzo trudna i kontrowersyjna, podczas gdy ze strony władz nie ma wyraźnej skonsolidowanej opinii co do przyszłej polityki gospodarczej w kraju. Jest oczywistym, że brak zewnętrznych kredytów sprawia, że władze zachowują się nerwowo i rezygnują z dotychczasowych metod zarządzania gospodarką, które wymagają znacznych wpływów finansowych (tanich kredytów, wsparcia nieefektywnych branż produkcyjnych, nieuzasadnionych zwiększeń wynagrodzeń itp.). Z drugiej strony, mimo nacisków potencjalnych wierzycieli, władze RB nie są jest gotowe do radykalnych reform i starają się wspierać istniejący układ gospodarczy.