Ta strona używa cookie. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję

Loading...


Szukaj Menu
A A A wysoki kontrast: A A

Portal Promocji Eksportu



Sytuacja gospodarcza Białorusi, maj 2012

Wyślij Drukuj Pobierz dodał: Daniel Matusiak | 2015-12-17 22:41:50
polska, białoruś

Gospodarka Białorusi stopniowo wychodzi z kryzysu i władze w najbliższym czasie mają zamiar przywrócić poziomu życia ludności do poziomu sprzed kryzysu (koment. WPHI - niezależnie od wzrostu wydajności, czyli dalej kosztem emisji pieniądza ?). Na tym tle eksperci międzynarodowi przestrzegają Białoruś przed bardzo wiarogodnym scenariuszem rozwoju wydarzeń - powrotu do polityki stymulowania nierynkowego wzrostu gospodarczego i dalszego pogłębienia się nierównowagi makroekonomicznej. Mimo zmian w stosunkach politycznych Białorusi z państwami sąsiednimi jej przyszłość jest w ścisłej zależności zarówno od sytuacji w UE, jak i w Rosji.

Gospodarka Białorusi stopniowo wychodzi z kryzysu i władze w najbliższym czasie mają zamiar przywrócić poziomu życia ludności do poziomu sprzed kryzysu (koment. WPHI - niezależnie od wzrostu wydajności, czyli dalej kosztem emisji pieniądza ?). Na tym tle eksperci międzynarodowi przestrzegają Białoruś przed bardzo wiarogodnym scenariuszem rozwoju wydarzeń - powrotu do polityki stymulowania nierynkowego wzrostu gospodarczego i dalszego pogłębienia się nierównowagi makroekonomicznej. Mimo zmian w stosunkach politycznych Białorusi z państwami sąsiednimi jej przyszłość jest w ścisłej zależności zarówno od sytuacji w UE, jak i w Rosji.

W raporcie MFW dot. konsultacji 2012 r. podkreślono, że powrót do polityki skierowanej na stymulowanie wzrostu gospodarczego w celu osiągnięcia wysokiego tempa wzrostu i podstawowych wskaźników wynagrodzeń może doprowadzić do wzrostu inflacji i podawać w wątpliwość stabilność podejścia w perspektywie średnioterminowej, a także zdolność do obsługi zadłużenia zagranicznego. Przewidziane zaostrzenie kryzysu w strefie Euro może dotknąć poprzez Rosję i Białoruś, w przypadku znacznego spadku cen na ropę . W warunkach poprawy perspektywy gospodarczej wysokie ceny na surowce będą sprzyjały aktywności gospodarczej w Rosji i wzmocnieniu popytu na białoruskie towary i usługi.

Na razie władze mają dość racjonalny stosunek do gospodarki, ale globalnych reform strukturalnych na razie nie zaczynają. W gospodarce jest swego rodzaju cisza po kryzysie i względna stabilizacja, która nie może mieć miejsca zbyt długo i od operatywności i jakości podjętych przez władze decyzji będą zależały kierunki dalszego rozwoju sytuacji gospodarczej w kraju.
W ciągu najbliższych miesięcy będzie jasne, czy Białoruś wróci do przeszłości (wzrost gospodarczy przez stymulowanie popytu wewnętrznego, wzrost kredytów w gospodarce i dochodów ludności) czy rozpocznie liberalizację i reformowanie przede wszystkim sektora państwowego.

O początku stabilizacji sytuacji w gospodarce świadczą wskaźniki makroekonomiczne za okres styczeń-kwiecień 2012 r. PKB RB w okresie styczeń-kwiecień 2012 r. wzrósł o 2,9% do 145,8 bln BYR (ok. 17,37 mld USD), w porównaniu z analogicznym okresem 2011 r. Przyrost PKB jest znacznie niższy od zaplanowanego przez władze, ale odpowiada oczekiwaniom MFW, którego prognoza na 2012 r. wynosi 3%.

Wartość produkcji przemysłowej w okresie I-IV 2012 r. wyniosła 210,5 bln BYR (ok. 25,67 mld USD), co w porównaniu z analogicznym okresem 2011 roku oznacza wzrost o 7,5%. Produkcja rolna wzrosła w tym okresie o 5,9% do kwoty 19 bln BYR (ok. 2,3 mld USD)
(Tabela 1).

Tabela 1. Podstawowe i prognozowane wskaźniki makroekonomiczne RB w 2012 r.

Wskaźnik

Fakt I-IV 2012,
bln BYR

I-IV 2012 do I-IV 2011, w %

Oficjalna prognoza
na 2012, w %

PKB

145,8

+2,9

+5-5,5

Produkcja przemysłowa

210,5

+7,5

+6-7

Produkcja rolna

19

+5,9

+4-5

Inwestycje w środki trwałe

32,7

minus 15,8

minus 3-4

Handel detaliczny

56

+7,2

5-5,5

Inflacja, %

6,8

101,1

19-22

W kwietniu odnotowano przyśpieszenie tempa inflacji. Wg danych Belstat, inflacja w kwietniu 2012 r. wyniosła 1,7% wobec 1,5% w marcu i lutym, i 1,9% w styczniu br. W okresie styczeń-kwiecień 2012 r. ceny konsumpcyjne wzrosły o 6,8%. Ceny na artykuły spożywcze zdrożały o 1,8% (+6,9% w okresie styczeń-kwiecień 2012 r.), artykuły niespożywcze dla ludności zdrożały o 1,2% (+5,3%), w sektorze usług konsumpcyjnych ceny wzrosły o 2,5% miesięcznie (+9,9%).

Wg ocen Ministerstwa Gospodarki, podstawowe przyczyny zmian cen w b.r. to są następujące: kompensatą dewaluacji 2011 r.; zgromadzony i nierealizowany nawis inflacyjny; likwidacja nierównowagi cenowej z państwami sąsiednimi; kompensata wzrostu obciążenia podatkowego (wzrost stawek akcyzowych). Poza tym ważną rolę miało podwyższenie cen regulowanych i taryf. Administracja państwowa w okresie styczeń-kwiecień podjeła decyzję o podwyższeniu cen na cukier (maksymalne ceny detaliczne średnio wzrosły o 7,5%), na chleb i wyroby piekarnicze, mleko i artykuły mleczne (odpowiednio o 10% i 5% - od 29 kwietnia); na benzynę i olej napędowy (ceny wzrosły o 11,3% i 10,3%); taryfy na usługi transportu pasażerskiego - na przewozy miejskie w Mińsku wzrosły o 15,4%, w obwodach - o 18,2% , na przewozy podmiejskie - o 20%.; taryfy na usługi technicznej obsługi domów od 1 kwietnia zdrożały o 13%.

W pierwszej połowie maja br. inflacja również nie zmniejsza tempa. W ciągu 15 dni maja 2012 r. ceny konsumpcyjne na towary i usługi płatne wzrosły o 0,9%, od początku roku - o 7,8%.

Mimo zastrzeżeń MFW, białoruskie władze nadal prowadzą politykę podwyższenia wynagrodzeń. Stawka taryfowa pierwszej kategorii w kraju od 1 maja br. została podwyższona o 5% do 210 tys. BYR (ok. 25,9 USD). Jest to już druga podwyżka wynagrodzeń w b.r., średnio w sferze budżetowej podwyżka wyniosła 19,4%.

Średnie wynagrodzenie pracowników w kwietniu 2012 roku zwiększyło się nominalnie o 2,9%, do 3,25 mln BYR (403,6 USD). W ujęciu realnym w kwietniu 2012 r. wynagrodzenie zwiększyło się o 1,2% w porównaniu do marca 2012 roku. W okresie styczeń-kwiecień 2012 r. w porównaniu z analogicznym okresem 2011 r. realne średnie wynagrodzenie zostało bez zmian.

Nadal zachowuje się nierównowaga w zakresie płac w Mińsku i odwodach. Wg danych Belstat, w Mińsku średnie wynagrodzenie w kwietniu wyniosło 4,17 mln BYR (ok. 515 USD), w obwodzie mińskim - 3,22 mln BYR (ok. 397 USD), w obwodzie homelskim - 3,16 mln BYR (ok. 390 USD), mohylewskim - 2,96 mln BYR (ok. 365 USD), grodzieńskim - 2,95 mln BYR (ok. 364,7 USD), witebskim - 2,94 mln BYR (ok. 363 USD) i brzeskim - 2,82 mln BYR (ok. 348 USD).

Wg badań Belstatu dot. poziomu życia gospodarstw domowych w pierwszym kwartale 2012 r. zasoby gospodarstw wyniosły 3,94 mln BYR (ok. 486 USD) miesięcznie i w porównaniu z pierwszym kwartałem 2011 r. wzrosły 1,8-krotnie przy wzroście cen konsumpcyjnych na towary i usługi w tym okresie 2,1-krotnie.

W okresie styczeń-marzec 2012 r. w porównaniu do analogicznego okresu 2011 r. w strukturze wydatków konsumpcyjnych białoruskich gospodarstw domowych, udział wydatków na żywność wzrósł (z 39,2% w zeszłym roku do 44,9% w pierwszym kwartale 2012 r.) oraz zmniejszył się udział wydatków na zakup artykułów niespożywczych (odpowiednio - z 36,7% do 35,2%). Udział wydatków na usługi zmniejszył się i wyniósł 17,5% wobec 22% w pierwszym kwartale 2011 r. Wzrost wydatków na żywność kolejny raz potwierdza fakt obniżenia poziomu życia ludności, spowodowany kryzysem gospodarczym ubiegłego roku.

Niska baza porównawcza 2011 r. spowodowała poprawę statystyczną stanu finansowego białoruskich przedsiębiorstw. Udział nierentownych przedsiębiorstw w RB na dzień 1 kwietnia 2012 r. zmniejszył się do 9,4% ogólnej wielkości z 10,1% w 2011 r. Kwota ich strat netto wzrosła 1,6-krotnie w porównaniu z analogicznym wskaźnikiem na dzień 1 kwietnia 2011 r. do 1,4 bln BYR (ok. 173 mln USD). Rentowność sprzedaży w okresie styczeń-marzec 2012 r. wzrosła do 10% z 6,6% w zeszłym roku. W pierwszym kwartale 2012 r. przedsiębiorstw rentownych było 86,3%.

Przychód ze sprzedaży produkcji (towarów, robót, usług) białoruskich przedsiębiorstw w okresie styczeń-marzec 2012 r. w cenach bieżących wyniósł 271,9 bln BYR (ok. 33,56 mld USD), tj. 2,7-krotny wzrost w porównaniu z analogicznym okresem 2011 r.
Zysk netto za I kwartał 2012 r. wzrósł 4,1-krotnie do 18,96 bln BYR (ok. 2,3 mld USD).

Wśród pozytywnych trendów można wyróżnić dodatnie saldo handlu zagranicznego towarami i usługami RB (w styczniu - 373,6 mln USD, lutym - 435 mln, marcu - 557,7 mln). Wg danych NB RB, dodatnie saldo handlu zagranicznego towarami i usługami w okresie styczeń-marzec 2012 r. wyniosło 1,36 mld USD wobec ujemnego salda w wysokości 2,1 mld USD w okresie styczeń-marzec 2011 r. W tym, eksport towarów i usług w okresie styczeń-marzec 2012 r. wzrósł o 42,5% do 12,93 mld USD zaś import wzrósł o 3,4% do 11,57 mld USD.

To oznacza, że białoruska gospodarka nadal balansuje na granicy kruchej równowagi, która ma miejsce po kryzysie. Ta równowaga jest zapewniona kredytami udzielonymi przez międzynarodowych kredytodawców w ubiegłych latach, a terminy płatności znaczących kwot na razie nie nadeszły.

Rozumiejąc to, eksperci MFW wskazują na możliwe ryzyka dla gospodarki. Dążenie do osiągnięcia wysokich wskaźników wzrostu gospodarczego i wynagrodzeń może spowodować nowy wzrost inflacji i dewaluacji w RB, oraz spowodować zagrożenie średnioterminowej stabilności budżetu i długu.

Władzom RB zalecono przyspieszyć realizowanie planu dot. zmniejszenia ogólnego subsydiowania i udoskonalenia systemu pomocy pewnym grupom społecznym, a także zreformować służby państwowe i system emerytalny.

Należy przeprowadzić poważne reformy strukturalne w określonej kolejności, w celu poprawy perspektyw w zakresie produktywności gospodarki i wzrostu gospodarczego oraz obniżenia niebezpieczeństwa kryzysu w perspektywie średniorocznej.

 

Opracowanie WPHI w Minsku

maj 2012